2 Haziran 2026 tarihinde, Oxford Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bir araştırma, kanser tedavisinde önemli bir gelişmeyi müjdeledi. Araştırmacılar, kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden gizlenmesini engellemek amacıyla inovatif bir ilaç geliştirdi. Bu yeni ilaç, bağışıklık sisteminin kanserli hücreleri tanıyıp yok etmesini kolaylaştırıyor. İngiltere, Fransa, İspanya ve Avustralya’da yapılan klinik denemelerde, rahim ağzı, mesane, karaciğer, bağırsak, akciğer ve baş-boyun kanseri olan 83 hastaya, deneysel ilaç “GRWD5769” ile birlikte “cemiplimab” adlı immünoterapik tedavi uygulandı.
Christie NHS Vakfı tarafından yürütülen araştırmada, 26 hastada tümörlerde küçülme gözlemlendi. Bu 26 hastadan 15’inde tümör boyutunda en az yüzde 30 oranında azalma kaydedildi. Denemeye katılan hastaların tamamı daha önceki tedavilere yanıt vermemiş ve çoğunun başka tedavi seçenekleri kalmamıştı. Hastaların bir kısmı immünoterapik tedaviye daha önce hiç olumlu yanıt alamamış veya mevcut tedaviler etkisini yitirmişti. Geliştirilen akıllı ilaç, tümör hücrelerinin “görünmezlik kalkanını” ortadan kaldırarak, bağışıklık sisteminin hastalıklarla savaşan hücreleri için bu hücreleri hedef alabilir hale getirdi.
Araştırmanın sonuçları, Chicago’da düzenlenen Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) yıllık toplantısında sunuldu. GRWD5769 ilacının, denemeye katılan altı farklı kanser türünde de tümörleri küçülttüğü gözlemlendi. Rahim ağzı kanseri hastalarının yüzde 18’i, karaciğer kanseri hastalarının yüzde 32’si, mesane kanseri hastalarının yüzde 36’sı, baş ve boyun kanseri hastalarının yüzde 38’i, bağırsak kanseri hastalarının yüzde 51’i ve akciğer kanseri hastalarının yüzde 55’i tedaviyle hastalığın ilerlemesini en az altı ay boyunca durdurabildi.
Çalışmanın başındaki Prof. Fiona Thistlethwaite, hap şeklindeki bu ilacın erken aşamada gösterdiği başarıların oldukça etkileyici olduğunu vurguladı. Yeni bir mekanizmayla çalışan bu ilacın, immünoterapinin etkinliğini artırma potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Oxford merkezli Greywolf Therapeutics tarafından geliştirilen bu tabletlerin hastalar tarafından iyi bir şekilde tolere edildiği ve daha geniş kapsamlı bir çalışma için planlamaların devam ettiği ifade edildi.
İmmünoterapik tedavi, bağışıklık sisteminin T hücrelerini kanserle mücadele etmek üzere aktive ederken, kanser hücreleri “ERAP1” adlı bir enzimi manipüle ederek bu hücrelerden kaçabiliyor. Bu durum, immünoterapinin yaklaşık üçte iki hastada başarısız olmasına neden oluyor. GRWD5769, ERAP1 enzimini baskılayarak kanser hücrelerinin gizlenme mekanizmasını ortadan kaldırıyor ve tümör hücrelerini yeniden görünür hale getiriyor. Edinburgh Kanser Merkezi ve Edinburgh Üniversitesi’nde çalışan Prof. Stefan Symeonides, sonuçların heyecan verici olduğunu ve bu yeni yaklaşımın klinik denemelere taşınmasından memnuniyet duyduklarını belirtti. İngiltere Kanser Araştırma Vakfı’ndan Dr. Samuel Godfrey ise, daha önce tedaviye yanıt vermeyen ve zor kanser türlerine sahip hastalarda bu aşamada elde edilen sonuçların umut verici olduğunu, ancak kalıcı faydaların görülmesi için daha büyük ölçekli denemelere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
